Tổng thống Liên Xô Mikhail Gorbachev qua đời.

 Vào lúc 7:32 tối ngày 25 tháng 12/1991, Tổng thống Liên Xô Mikhail Gorbachev, lãnh đạo thứ 8 và cuối cùng của Liên Xô đã tuyên bố chấm dứt hoạt động trên cương vị Tổng Thống Liên Bang Xô Viết và tuyên bố chức vụ của ông không còn được kế nhiệm nữa. Cùng lúc đó, quốc kỳ Liên Xô được hạ xuống từ nóc điện Kremlin và thay thế bởi quốc kỳ Nga, lá cờ được dùng từ đế quốc Nga trước cách mạng 1917.

Sự tan rã của Liên bang Xô Viết là quá trình tan rã nội bộ bắt đầu trong những năm đầu của thập niên 1980 với sự gia tăng tình trạng bất ổn trong các quốc gia cộng hòa thành viên và kết thúc vào ngày 26 tháng 12 năm 1991.

Nguyên nhân sâu xa, căn cốt nhất dẫn đến sự sụp đổ của Liêng bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết, góp phần xóa sổ Đảng Cộng sản Liên Xô và Nhà nước Liên bang Xô Viết, biểu tượng hiện thực của phong trào Cộng sản quốc tế, thành trì của hệ thống XHCN thế giới chính là âm mưu xét lại, viết lại, lật sử, hạ bệ thần tượng, giật đổ tượng đài các nhà lãnh đạo tiền bối, các anh hùng Cách mạng trong cái gọi là trào lưu tư tưởng “suy ngẫm lại lịch sử”. Hay nói một cách cô đọng nhất, đầy đủ nhất đó là: Nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Liên Xô trong đời sống xã hội Xô Viết đã bị vô hiệu hóa.

Như chúng ta được biết, Tháng 3-1988, báo Nước Nga Xô-Viết đăng bức thư của nữ giảng viên ở Học viện Khoa học kỹ thuật Leningrad Nina Andreyeva lên án trào lưu tư tưởng mang tên “suy ngẫm lại lịch sử” mà trước đó vào năm 1987, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô Mikhail Gorbachev khởi xướng. Bức thư viết một cách sắc bén rằng: “Từng dòng cái gọi là trào lưu suy ngẫm lại lịch sử nổi lên trong xã hội thực ra là dòng nước ngược, chủ trương tây hóa cả gói”. Bà còn nói, những bài báo gây xôn xao trên báo chí hiện nay chỉ có thể làm người ta mất phương hướng, là bôi đen Liên Xô XHCN. Lá thư chỉ ra rất nhiều hiện tượng không bình thường lúc bấy giờ, như: hoạt động rầm rộ của các tổ chức bất hợp pháp được thế lực thù địch trong và ngoài nước ủng hộ; những luận điệu được giới truyền thông và các cuộc hội thảo tâng bốc vô tội vạ về thể chế nghị viện, thể chế đa đảng phương Tây, phủ định hoàn toàn địa vị lãnh đạo của Đảng Cộng sản và giai cấp công nhân, công kích độc ác đối với lịch sử Liên Xô và chế độ XHCN...

Nina Andreyeva khẳng định trào lưu tư tưởng "suy ngẫm lại lịch sử" nhắm đến mục tiêu công kích Stalin, phủ nhận thắng lợi của chiến tranh Vệ quốc, bôi đen Nhà nước Liên bang Xô Viết, Đảng Cộng sản Liên Xô và chế độ xã hội chủ nghĩa. Bức thư nhanh chóng được đăng tải trên báo chí. Ở một số địa phương, một số tổ chức Đảng tiến hành thảo luận sôi nổi.

Thay vì ủng hộ ý kiến tâm huyết, đầy trách nhiệm trước vận mệnh nước nhà của Nina Andreyeva, dưới bàn tay đạo diễn của Mikhail Gorbachev cùng sự tiếp sức đắc lực của A.Yakovlev, Trưởng ban Tuyên huấn Đảng Cộng sản Liên Xô, Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Liên Xô lại triệu tập hội nghị khẩn cấp để đáp trả, coi Nina Andreyeva và những người có cùng quan điểm với bà là “thế lực chống đối cải tổ”. Họ qui kết tội và vùi dập Nina Andreyeva cùng những người ủng hộ Nina Andreyeva không thương tiếc. Không dừng lại ở đó, ngày 5/4/1988, A.Yakovlev đã chỉ đạo Báo Sự Thật, cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Liên Xô ngay lập tức đăng bài phản kích, luận tội Nina Andreyeva cùng cái mà họ gọi là "thế lực chống đối cải tổ". Tiếp ngay sau đó, được sự chỉ đạo của A.Yakovlev, đồng loạt các cơ quan thông tấn, báo chí của Đảng Cộng sản và Nhà nước Liên Xô trên toàn quốc đuổi cùng, diệt tận vùi dập Nina Andreyeva và những người cùng chí hướng. Báo Sự Thật gọi bức thư của Nina Andreyeva là tuyên ngôn của phần tử chống cải tổ, gọi Andreyeva là kẻ thù của cải tổ, phần tử của chủ nghĩa Stalin, phái bảo thủ quan liêu, đại biểu quyền quý của Đảng. Họ cho rằng ngôn luận bày tỏ bảo vệ Đảng Cộng sản Liên Xô, CNXH ở Liên Xô và Chủ nghĩa Marx - Lenin như Andreyeva thì phải tiêu diệt.

Sau đó, các loại ngôn luận, bài viết công kích, chửi bới Đảng CS Liên Xô và chế độ XHCN tới tấp tung ra. Trào lưu tư tưởng chống Chủ nghĩa Marx tràn ngập. Toàn bộ lịch sử vẻ vang đáng tự hào của Đảng Cộng sản và Nhà nước Liên Xô bị miêu tả một cách méo mó, xấu xa, đen tối.

Trào lưu "suy ngẫm lại lịch sử" tiến đến một bước mới nguy hiểm hơn trong năm 1989 khi nó chuyển sang cao trào phê phán, phủ định Cách mạng Tháng Mười, Chủ nghĩa Lênin và chính Lênin, ra sắc lệnh bãi bỏ môn học Chủ nghĩa Mác-Lênin trong trường học... Và cũng chính Yakovlev khi đó tuyên bố: Cách mạng Tháng Mười là “sai lầm lịch sử”. Chính tuyên bố này và những hành động phá hoại của A.Yakovlev là một trong những vũ khí tư tưởng trong chiến lược làm tan rã Liên Xô theo kịch bản của phương Tây. Những người theo "thuyết âm mưu" như A.Yakovlev thông qua lật sử Cách mạng Tháng Mười hòng phủ nhận các giá trị, thành quả của cuộc Cách mạng, tiến tới xóa bỏ Đảng Cộng sản và chế độ xã hội chủ nghĩa.

Theo lập luận của A.Yakovlev, vì Cách mạng Tháng Mười Nga là “sai lầm lịch sử” nên cần phải xóa bỏ mọi sản phẩm ra đời từ “sai lầm” đó, bao gồm tư tưởng của Chủ nghĩa Mác-Lênin, Nhà nước Liên Xô, hệ thống xã hội chủ nghĩa, Đảng Cộng sản Liên Xô và toàn bộ lịch sử Liên Xô kể từ sau Cách mạng Tháng Mười Nga, trong đó có lịch sử cuộc Chiến tranh vệ quốc vĩ đại.

Cơn lốc xét lại lịch sử ngày càng mạnh mẽ, lôi cuốn toàn bộ xã hội. Được A.Yakovlev với cương vị Trưởng ban Tuyên huấn Đảng Cộng sản Liên Xô bật đèn xanh, các cơ quan thông tấn, nhiều tờ báo và tạp chí được cho là có tư tưởng cấp tiến như: Họa báo, Tia lửa, Tin tức Moscow... công khai phủ định quá khứ, phủ định lịch sử Đảng Cộng sản Liên Xô, phủ định CNXH.

Thời gian này, những cuộc hội thảo rầm rộ nhằm xem xét lại vai trò của V.I.Lênin và Hồng quân Liên Xô trong chiến tranh vệ quốc, xuyên tạc, bóp méo lịch sử, bôi nhọ, hạ bệ các gương anh hùng Cách mạng. Tình hình này là rất phức tạp, nhưng cơ bản nhất là từ khi Đảng Cộng sản Liên Xô gỡ bỏ dấu ấn của Chủ nghĩa Marx - Lenin trong ý thức hệ, kết quả là đã thả ra lũ “âm binh” tiêu diệt lại mình. Tư tưởng sa sút làm cho Đảng Cộng sản Liên Xô đứng trước tai họa bị nhấn chìm.

Ngày 24-8-1991, Gorbachev tự ý tuyên bố giải tán Ban Chấp hành Trung ương Đảng và từ chức Tổng Bí thư. Thực chất của hành động này là giải tán, chính thức xóa xổ Đảng Cộng sản Liên Xô trong đời sống chính trị xã hội Xô Viết.

Ngày 29-8-1991, với tư cách là Tổng thống Liên Xô, Gorbachev ra lệnh giải thể các cơ quan chính trị và từ 1-9-1991 chấm dứt các hoạt động của Đảng trong quân đội, làm cho quân đội bị “phi chính trị hóa”.

Lúc này, khi dư luận chính thống hàng triệu lần lặp đi lặp lại rằng Đảng Cộng sản Liên Xô và thực tiễn CNXH ở Liên Xô thất bại, khi các giới truyền thông bôi đen hình ảnh các lãnh tụ Đảng, sau khi đông đảo đảng viên và quần chúng nhân dân ngộ nhận, coi những lời nói hoang đường và luận điệu xằng bậy là chân lý…, chính lúc ấy, các thế lực đen tối đứng đầu là Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô Gorbachev đã bất ngờ tuyên bố giải tán Đảng Cộng sản, xóa sổ chế độ XHCN.

Chính trong giờ phút nguy cấp quyết định sự sống còn, vận mệnh của Đảng, của chế độ, đã không có một ai trong số 250 triệu dân, không có bất cứ một đảng viên cộng sản nào trong gần 20 triệu đảng viên, không có một người nào trong 5 triệu cán bộ chiến sĩ quân đội Xô Viết, không hề có một đơn vị nào của lực lượng vũ trang, không tìm được một nhóm người nào, một tổ chức đáng kể nào của Đảng hay trong xã hội đứng lên bảo vệ Đảng Cộng sản, bảo vệ chế độ, ngăn chặn quá trình thủ tiêu Liên bang Xô Viết.

Đối với một Đảng cầm quyền Marxist - Leninist, công tác tư tưởng mạnh mẽ chính là lý tưởng, là ý chí và là kèn lệnh liên kết lòng Đảng, quy tụ lòng Dân, dẫn dắt Đảng và Nhân dân mình thống nhất bước đi, dấn bước tiến lên. Khi kèn lệnh đó bị tước đoạt, khi lý tưởng và ý chí bị sụp đổ, Đảng đó không thể tồn tại!

Khi hình tượng V.I.Lênin bị đánh đổ bởi trào lưu "suy ngẫm lại lịch sử" thì cũng là lúc Đảng Cộng sản Liên Xô tự đào hố chôn mình.

Đúng vào thời điểm sinh tử này, Gorbachev với cương vị Tổng Bí thư - Tổng thống tuyên bố giải tán Đảng Cộng sản Liên Xô dẫn đến sự tan rã của Liên bang Cộng hòa XHCN Xô Viết. Liên Xô, một siêu cường thế giới, nước từng chiến thắng trong Thế chiến thứ hai, cứu nhân loại ra khỏi thảm họa Phát xít; đồng sáng lập Liên Hiệp Quốc; quốc gia đầu tiên đưa người vào vũ trụ và giữ vững vị thế đứng đầu trong lĩnh vực vũ trụ học cho đến tận khi bị tan rã, cường quốc hạt nhân, chiếm 1/6 diện tích địa cầu, đã bị sụp đổ. Liên bang Cộng hòa XHCN Xô Viết, Quốc gia hùng mạnh thời bấy giờ bị xóa xổ hoàn toàn trên bản đồ thế giới sau 74 năm tồn tại.

Đảng Cộng sản Liên Xô mất quyền lãnh đạo và bị giải tán, Liên Xô tan rã và sụp đổ mà không thông qua một cuộc chiến tranh với chủ nghĩa đế quốc.

Trong giai đoạn đó, tập đoàn lãnh đạo Liên Xô do Gorbachev và A.Yakovlev đứng đầu là những kẻ phản bội lý tưởng của cuộc Cách mạng Tháng Mười Nga, phản bội Liên Xô.

Sự thoái hóa của Đảng Cộng sản Liên Xô là do các đảng viên, trước hết và chủ yếu là các đảng viên giữ vị trí lãnh đạo chủ chốt ở cấp cao, chưa đủ độ chín muồi về mặt chính trị, chưa thực sự giác ngộ về giai cấp, về lý tưởng cộng sản. Những cố vấn đặc biệt cho Gorbachev có thể kể trước hết Yakovlev, Shevardnadze, Primakov, Arbatov, Amlaski, G. Sakhnadarov…Những cộng sự đắc lực đó của Gorbachev đều đã từng nhận những chỉ dẫn của Mỹ và đã cùng với Gorbachev thực hiện thành công đường lối phản bội nhân danh cải tổ, nhân danh cái gọi là “Suy ngẫm lại lịch sử” để tiêu diệt chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô.

Trịnh Lê Hoài Nam