ĂN CẮP BẢN QUYỀN QUỐC CA

 

Những ngày vừa qua, dư luận xã hội bức xúc khi Quốc ca Việt Nam cùng rất nhiều ca khúc khác bị BH Media nhận vơ bản quyền. Mới đây, trong chương trình Chuyển động 24h, VTV đã lên án việc BH Media xác nhận sở hữu bản quyền ca khúc Tiến Quân Ca - Quốc ca. Ca khúc Tiến quân ca – Quốc ca đã được gia đình nhạc sĩ Văn Cao hiến tặng cho nhân dân và Tổ quốc, đã được Hiến định rõ ràng, nhưng trớ trêu thay, BH Media đã lấy ca khúc Quốc ca của đất nước đi đăng ký bản quyền thuộc sở hữu của riêng mình trên nền tảng số và ai muốn sử dụng ca khúc Quốc ca thiêng liêng của Tổ quốc, dù chỉ một đoạn ngắn cũng phải xin phép BH Media! Trong video trực tiếp về Quốc tang Nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu, Ban Tổ chức lễ tang sử dụng bài hát Tiến Quân Ca cho nghi thức trang trọng – tiễn đưa vị lãnh đạo của đất nước, liền sau đó bài hát bị BH Media đánh bản quyền sở hữu. Tương tự như vậy, video trực tiếp Quốc tang của Đại tướng Võ Nguyên Giáp cũng bị BH Media đánh bản quyền.

BH Media là kẻ nào mà dám lộng hành ngông cuồng đến vậy? Được biết: BH Media là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực truyền thông, nội dung số tại Việt Nam, có tên đầy đủ là Công ty Cổ phần Thương mại và dịch vụ truyền thông BIHACO, thành lập năm 2008, do ông Nguyễn Hải Bình sáng lập và làm Giám đốc điều hành. Do am hiểu về công nghệ nên BH Media đã đi trước 1 bước, đăng ký sở hữu nhiều tác phẩm qua hệ thống Content ID - một hệ thống tự động có thể mở rộng của YouTube, cho phép chủ sở hữu bản quyền phát hiện ra những video trên YouTube có chứa nội dung thuộc quyền sở hữu của họ. Tuy nhiên, nếu những video không thuộc quyền sở hữu của BH Media nhưng đơn vị này lại là người đầu tiên gắn Content ID vào sản phẩm thì đã vô hình trục lợi trái phép các sản phẩm đó. Với những người thường xuyên làm nội dung trên youtube thì Content ID không còn xa lạ gì, đây là công cụ để chủ sở hữu bảo vệ bản quyền sản phẩm của mình và thu tiền quảng cáo từ Youtube. Không rõ từ lúc nào BH Media đã đăng ký quyền sở hữu bao nhiêu tác phẩm nghệ thuật mà đơn vị này không hề có quyền sở hữu nhưng lại đang âm thầm thu về được dòng tiền bất chính.

Điều đáng chú ý, Tiến quân ca – Quốc ca của Việt Nam không chỉ là tác phẩm duy nhất mà BH Media đã tự tiện gắn bản quyền cho mình, mà còn hàng loạt các tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng khác, BH Media sử dụng thủ đoạn đăng ký gắn Content ID, để trở thành chủ sở hữu tưởng chừng như hợp lệ, rồi trục lợi thu về dòng tiền quảng cáo bất chính. Nhạc sỹ Giáng Son, tác giả ca khúc “Giấc mơ trưa” đứng trước một nghịch lý vô cùng đau đớn: bản thân là người “đẻ ra” ca khúc lại bị BH Media ăn cắp đem đi đăng ký ID Content, rồi quay ngược lại tố vi phạm bản quyền. Giống như tình huống đã diễn ra với “Tiến Quân Ca”, “Giấc mơ trưa”, BH Media mua lại băng đĩa nhạc từ các công ty sản xuất băng đĩa như Hồ Gươm Audio, sau đó về khai thác, kinh doanh trên nền tảng số. Hồ Gươm Audio đã bán bản ghi “Giấc mơ trưa” của Dương Thùy Anh cho BH Media. Sau khi BH Media bật Content ID với bản nhạc này, nhạc sĩ Giáng Son đã bị đánh “gậy bản quyền”.

Tuy nhiên, mấu chốt câu chuyện nằm ở việc, là đơn vị ghi âm các tác phẩm, Hồ Gươm Audio chỉ giữ bản quyền liên quan. Theo luật, khi khai thác, kinh doanh, sử dụng tác phẩm, đơn vị giữ bản quyền liên quan phải thông qua và có được sự đồng ý từ người giữ bản quyền tác giả. Sự việc về bản quyền trên không gian nhạc số tiếp tục nóng lên sau khi NSND Thu Hiền tố BH Media trục lợi trên tên tuổi bà, tự ý lập kênh riêng trên YouTube mang tên NSND Thu Hiền và giữ bản quyền hàng trăm ca khúc, khiến gia đình bà không thể đăng tải lên mạng những bản nhạc do chính mình bỏ tiền sản xuất. Hành vi trộm cắp bản quyền các tác phẩm nghệ thuật của BH Media đã và đang dấy lên nhiều bức xức không chỉ với những người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật chân chính, mà còn với đông đảo người dân.

Thực tế đang đặt ra yêu cầu đòi hỏi cơ quan Nhà nước có thẩm quyền sớm bổ sung quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật Sở hữu trí tuệ để ngăn chặn sự nhập nhèm “lập lờ đánh lận con đen” giữa việc sở hữu bản ghi âm, ghi hình trình diễn tác phẩm nghệ thuật với việc sở hữu bản quyền tác phẩm nghệ thuật đó, ngăn chặn tệ nạn trộm cắp bản quyền các tác phẩm nghệ thuật trên không gian mạng như những thủ đoạn mà BH Media đã thực hiện, đặc biệt là đối với các tác phẩm nghệ thuật thuộc sở hữu toàn dân đã trở thành biểu tượng của Quốc gia, dân tộc.

Đối với vụ việc BH Media ăn cắp bản quyền Quốc ca rồi đánh bản quyền, xóa trên nền tảng Youtube  những video do VTV thực hiện mà trong đó có sử dụng bài hát Tiến quân ca (như video trực tiếp về Quốc tang Nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu, video trực tiếp Quốc tang của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, …), kiếm tiền phi pháp trên bài Quốc ca Việt Nam thiêng liêng, cản trở toàn dân sử dụng Quốc ca trên nền tảng số, … thì đó không chỉ là tội xâm phạm quyền tác giả (theo Điều 225, Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017) mà còn cần phải bị truy cứu như đối với hành vi phá hoại mang động cơ chính trị. Các cơ quan có thẩm quyền cần sớm có biện pháp mạnh mẽ chặn đứng hiện tượng nhức nhối này./.